ResimLink - Resim Yükle
Ana Sayfa EREĞLİ, YAŞAM 2 Aralık 2020

Halk Takviminde Aralık Ayı – Karakış ve Zemheri Ne Zaman?

00123

Anadolu halkının ay hareketlerinden meydana gelen doğa olaylarını tecrübe ederek yüzlerce yılda oluşturdukları ve yanılma payı yüzde 1 olan, halen “Kocakarı Takvimi” ya da “Anadolu Takvimi” olarak adlandırdığımız takvimde Aralık ayı, soğuk günleri ve fırtınaları barındırır.

Anadolu ve Türk toplumunda “KARAKIŞ”, “ZEMHERİ” gibi isimlerle anılan yılın en soğuk günlerini temsil eden ve hem insanların hem hayvanların, hem de doğanın soğuklardan zarar gördüğü günler de yine Aralık ayı içerisinde yer alır.

Halk takviminde Aralık ayını ve Aralık ayı içerisinde barındırdığı sayılı günleri Ereğli Ajans olarak sizler için derledik:

Aralık ayı, yılın 12. Ayıdır. Aralık kelimesi de, Türkçe bir kelimedir ve Anadolu’da “Karakış” veya “İlk Kış” olarak da adlandırılır.

Anadolu’da 6 aylık kış dönemini temsil eden “Kasım Günleri”nin başlangıcı olan 8 Kasım ile 21 Aralık tarihleri arasında hava sıcaklıklarının iyiden iyiye düştüğü ve kış mevsiminin kendisini iyice hissettirmeye başladığı görülür. Havalar, 21 Aralık tarihinde iyice soğumaya başlar.

12 Aralık ile 22 Aralık arasındaki 10 günlük dönem, kış fırtınalarının ve yoğun soğukların yaşandığı bir dönem olarak bilinir. Kış yoğunluğu nedeni ile bu 10 günlük döneme halk arasında “KARAKIŞ” adı verilir. 21 Aralık ile 31 Aralık tarihleri arasındaki 40 günlük dönem de, halk dilinde “ZEMHERİ” olarak adlandırılır. 40 gün sürdüğü için de, Arapça’da “40” anlamına gelen “ERBAİN” olarak da tabir edilir. Yine günlerin uzamaya, gecelerin kısalmaya başladığı kış gündönümü de 21 Aralık tarihidir.

Doğada ay ve dünya hareketlerine bağlı olarak meydana gelen olayların tecrübe edilmesi ile oluşturulmuş halk takvimleri, en fazla 2 günlük sapma ile gerçekleşmektedir ve yanılma payı çok azdır. O yüzden, halen halk arasında kullanılagelen bir soyut takvim çeşididir.

Aralık Ayında meydana geldiği bilinen sayılı günlerin detayları ise şu şekilde ele alınabilir:

Karakış: Karakış, Kasım günleri içerisindeki en soğuk günleri temsil eden sayılı günlerdendir. Karakışın yaşandığı günler hakkında yöresel coğrafi farklılıklardan dolayı değişik tarihler belirtilmiş olsa da, aradaki fark en fazla 2 gün ile sınırlıdır. Ancak, hem bilimsel araştırmalar, hem yerel ve bölgesel araştırmacıların verilerine göre, karakışın başlangıcı olarak en çok kabul edilen tarih, 11-12 Aralık’tır. Bitişi ise 21-22 Aralık’tır. Karakış, 11-12 Aralık tarihlerinde etkili olan bir fırtına ile başlamış olur.

Karakış günlerinin kar yağışlı geçmesinin iyi olacağına inanan Anadolu halkı, “Karakışta karlar, martta yağmaz, Nisanda durmazsa değme çiftçinin keyfin” deyişini söylemiştir.

Zemheri: Kış mevsiminin en çok hissedildiği ve soğukların en şiddetli olduğu zamandır. Aralık ayının son haftasında başlar ve Ocak ayının sonunda biter. 40 gün sürdüğü için Arapça’da 40 anlamına gelen “erbain” olarak da adlandırılır.

Zemheri, aşırı soğukların olduğu günler olarak bilindiği kadar, aynı zamanda kuru ayazların da yaşandığı günlerdir. Öyle ki, 24 gün süren ve ara ara etkili olan zemheri fırtınalarından çok etkilenen Anadolu insanı, “Zemheride kar yağmasından kan yağması iyi” deyişini söylemiştir. Zemheri günlerinde ince giyinen kişiler için de “Zemheri zürafası” deyimini türeten Anadolu halkı, tarımsal olarak da zemheride sürülen tarlanın bol ve bereketli ürünler vereceğini belirten “Zemheride sür de çalı ile sür” deyimini türetmiştir.

Kış Gündönümü: 21 Aralık tarihinde güneş ışınlarının kuzey yarım küreye en eğik şekilde düştüğü gündür. Bilimsel olarak kuzey yarım kürede kış mevsiminin başlangıcı olarak kabul edilir. Bu tarihten sonra kuzey yarım kürede gündüz saatleri uzamaya, gece saatleri kısalmaya başlar. Bu günde, gündönümü fırtınası adı verilen soğuk bir fırtına etkili olur.

fuatsite

Yorumlar

Yorumlar (Yorum Yapılmamış)

Yazı hakkında görüşlerinizi belirtmek istermisiniz?

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

solreklam
sagreklam1
goktaslarvinc-970x90
Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.
Hazır Site by Uzman Tescil