ResimLink - Resim Yükle
Ana Sayfa EREĞLİ, YAŞAM 13 Eylül 2020

İnsanlık Tarihi ile Aynı Yaşta Bir Yapı Malzemesi: Kerpiç

00123

Kerpiç ev denildiğinde akıllara hemen Anadolu gelir. İnsanlık tarihi ile aynı yaşa sahip diyebileceğimiz kerpiç, bugün bile kullandığımız bir yapı malzemesi olmasının ötesinde, bir kültür ögesi, bir sağlık yapısıdır.

Özellikle Anadolu’da, coğrafi koşullar gereği en kolay bulunan, elde edilen ve masrafsız olan kerpiç malzemeden evler yapılırdı. Toprağın samanla karıştırılarak çamur haline getirildikten sonra kalıplara dökülerek yapılan kerpiç, insanoğlu için de sağlıklı bir barınma malzemesiydi.



Yerel mimari denilince akla ilk gelen unsur olan kerpicin insanlığın başlangıç dönemi ile aynı dönemde tarihlendirilmesinin sebebi, Konya’nın Çatalhöyük ilçesinde yapılan kazılarda ortaya çıkarılan bulgulardır. Çatalhöyük’teki kazılarda, kerpiç malzemeden yapılmış duvar kalıntılarına rastlanmıştır.

-Kerpiç Evlerin Özellikleri-

Kerpiç; toprak ve sudan yapılıyor olması nedeni ile Anadolu’da kolay ve maliyetsiz olarak temin edilebilen bir toprak tuğla çeşididir. Kerpiç’ten yapılan evlerin en büyük özelliği ise, iç ortamı kışın sıcak, yazın serin tutmasıdır. Bu yönüyle kerpiç evler, bir nevi doğal yalıtımlıdır.

Kerpiç evlerin bir diğer özelliği de iç ortamdaki nem dengelemesidir. Böylelikle, başta romatizmal hastalıklar olmak üzere birçok rahatsızlığın da önüne geçmiş oluyor.

Hammaddesi de toprak ve su olduğu için, hiçbir kimyasal işleme de maruz kalmayan kerpiç, bu yönüyle de doğanın bir parçası olarak, doğasever bir yapı malzemesi olarak karşımıza çıkar.

Kerpiç evin özellikleri kadar yapısı da günümüz evlerinden çok farklıdır. Kerpiç evlerin dış cephesi, yine kerpiç çamuru gibi ekşitilmiş çamurdan sıva yapılır. Dış cephedeki çamur sıva, yıllarca aşınmadan kalabilir.

Kerpiç evlerin duvar kalınlıkları, günümüz evlerine göre daha kalındır ve bu yüzden de her bir pencerenin iç kısımlarında, birer raf olarak kullanılabilecek boşluklar bulunur. Öte yandan, kerpiç evlerin bir odası kiler odası olarak ayrılır ve bu odalar, yaz sıcağında dahi serinliği ile birer soğuk hava deposu işlevi görür.

-Ereğli ve Bölgesinde Kerpiç Evler-

Ereğli ve çevresinde kerpiç evler, mimarinin vazgeçilmez unsurlarındandır. Son 20 yıl öncesine kadar Ereğli ve bölgesinde evlerin yapımında kerpiç kullanılırdı. Ağırlıklı olarak kırsal kesimde kullanılan kerpiç, zamanın gelişen teknolojisine yenik düşmüş ve artık hiçbir yapıda kullanılmaz olmuştur. ,

Ereğli’ye bağlı ova köylerde, düz alana kurulu köylerde, kerpiç yapım malzemelerine daha kolay ulaşabilen köylüler, dağlık alanlarda ise toprak malzemenin az olması nedeni ile taş yapılara yönelmişlerdir. Ereğli ilçesinin Kutören, Belkaya Hortu, Zengen ve Bekdik ovası köyleri gibi toprağın kolay ulaşılabilir olduğu köylerde halk, evlerin kerpiçten yapmıştır. Beyören, Taşbudak, Akören gibi dağlık alanlarda kurulu köylerde ise kerpiç değil, taş malzemeye daha kolay ulaşılabildiği için buralarda da taş yapı evler yaygındır.

Son yıllarda teknolojideki gelişmeler, beton malzemelere ulaşımı da kolaylaştırmış ve ucuzlaştırmıştır. Hem daha kolay hem de zahmetsizce elde ediliyor olması, son yıllara beton malzemeleri daha cazip kılmıştır. Her ne kadar beton yapılaşmalar artsa da, bölgemizde eskiden yapılan kerpiç evlerin büyük kısmı halen ayaktadır ve kullanılmaktadır.

-Kerpiç Nasıl Yapılır? –

Her ne kadar günümüzde daha az tercih etsek de kerpiç ev, Anadolu’nun büyük bir gerçeğidir. Kerpiç yapımında kullanılan temel malzeme toprak ve sudur. Özellikle geçirgenliği az olan toprak getirilir. Yığın halinde dökülen toprağın ortası kürek yardımı ile açılır ve üzerine yeterli miktarda saman dökülür. Sonra toprak ortasında oyulan yere su doldurulur, kürekle karıştırılarak çamur haline getirilir. Yapılan çamur, bir iki gün güneş altında bekletilir. Bu beklemeye ekşime denir. Ekşitilen çamurun yapışkanlığı artar. Çamurun bir veya iki gün ekşime için bekletilmesinde, çamurun tamamen kurumaması için de günde bir veya iki kere aktarma yapılır. Ekşimenin hızlı olması için, bazı bölgelerde, çamur üzerine naylon serilir.

Çamurun bekleme ve ekşime süresi tamamlandıktan sonra çamur, kerpiç için özel hazırlanmış kalıp içine dökülür ve topraktan tuğlamız olan kerpiç yapımı tamamlanmış olur.  Kerpiç kalıbı, iki farklı ölçüde toplam 4 bölümden oluşur. Kalıpların iki bölümü ince, iki bölümü kalındır.

-Kültür Turizmi Olarak Kerpiç ve Kerpiç Yapıya Karşı Tutumumuz

Günümüzde kerpiç binalar yapılmıyor. Ancak önceden yapılmış olanlara karşı da, bazı kesimlerce savaş açılmış durumda. Son yıllarda, ülke genelinde meydana gelen ev çökme olaylarında, milyonda bir paya sahip olan kerpiç binalar, olaya esas sebep olarak gösterilerek, kerpiç binanın tehlikeli olduğu gibi asılsız algı yaratılmaktadır. Anadolu insanının binlerce yıldır kullandığı kerpiç evler, ülkemizin birçok yerinde bir turizm ögesi haline dönüştürülmüş durumda iken, Ereğli’de ise “Metruk Bina” etiketlemesi ile yıkılıyor.

(Haber: Mesut Şahin)

Sjduq.jpg

Yorumlar

Yorumlar (Yorum Yapılmamış)

Yazı hakkında görüşlerinizi belirtmek istermisiniz?

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

İlginizi çekebilir

Kazada 3 Genç Yaralandı

Kazada 3 Genç Yaralandı

solreklam
sagreklam1
goktaslarvinc-970x90
Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.
Hazır Site by Uzman Tescil